Tarhana Hakkında

Tarhana Nedir?

Tarhana; Anadolu kültürüne özgü bir gıda maddesidir. Yaz aylarında üretilir ve kışın tüketilmek üzere stok edilir. Yüksek besin değerinin yanı sıra tat ve kokusuyla beğenilen ve ülkemizde tüketimi fazla olan bir çorba çeşididir. Tarhana un, yoğurt, soğan,domates salçası, biber salçası, kırmızı biber, tuz ve çeşitli baharatlar katılarak elde edilir.Tarhana kolay sindirilen, pişmeye hazır bir besindir.

Tarihçesi

Tarhanayı tüketen kültürlerde bu ismin nereden geldiği konusunda çeşitli söylentiler bulunsa da Balkan mutfağına girişinin, Osmanlılar döneminde olduğu belirtiliyor. Anadolu’da tarhana adının kaynağına yönelik en yaygın inanış, şöyle ifade ediliyor: ”Vaktiyle bir hükümdar seferlerinden birini yaparken, bir fakirin evine misafir olmuş. Sıkıntı içinde ne ikram edeceğini şaşıran köylü kadın çabucak bir çorba kaynatıvermiş. Hükümdar kendisine ikram edilen çorbayı çok beğenip, ev sahiplerine övgüde bulunarak, ‘bu ne çorbası?’ diye sormuş. Çorbayı hazırlayan kadın ‘dar hane çorbasıdır, kusura bakmayın. Afiyetle yiyin’ demiş. ‘Darda olan ev’ anlamına gelen dar hane, zamanla tarhana diye anılmış.”

Tarhana Nasıl Hazırlanır?

Tarhana yöresel olarak farklılık göstermesine rağmen, genellikle un,yoğurt, soğan, domates salçası biber salçası, kırmızı biber, tuz ve çeşitli baharatların karıştırılıp yoğrulmasıyla elde edilen hamurun mayalanması esasına dayanır.Mayalanan Tarhana hamuru küçük parçalara bölünüp kurutulur. Hafif kuruyan parçalar ufalanarak toz haline getirilir torbalara konularak kışa saklanır.

Tarhananın Bilinen Faydaları


Tarhana, bileşiminde yer alan maddelerin protein, vitamin ve mineral (özellikle B vitamini, kalsiyum, demir ve çinko) içeriği bakımından oldukça zengin bir besleyici değere sahiptir.

- Bebeklerde sindirim enzimleri yetersizdir, yaşlılarda ise yavaşlamıştır. Bu nedenle tarhana bebekler ve yaşlılar için tüketimi özendirilmesi gereken, sindirimi kolay ve son derece besleyici bir gıdadır.


- Türk mutfağının vazgeçilmez tatlarından olan tarhana çorbası, besleyici, doyurucu ve tamamlayıcı bir besindir. Pişirilirken içine nohut, mercimek, kıyma ve sebze gibi besinler eklenerek besin değeri daha da yükseltilebilir.


- Tarhana içinde bulundurduğu çeşitli liflerden dolayı yüksek kolesterol, kalp krizi, kolon kanseri, obezite, yüksek tansiyon, hemoroid ve damar hastalıklarının azaltılmasında etkilidir.


- Diyabet (şeker hastalığı), hipertansiyon ve obezitenin tıbbi beslenme tedavisinde glisemik indeksinin beyaz ekmekten düşük olması ve doyurucu özelliğinin fazla olması nedeniyle özellikle şeker hastaları ve insülin direnci olanlar için çok önemli bir besindir.


- Yoğurt tüketemeyen kişiler ve bebeklerin beslenmesinde çok iyi bir alternatiftir. Ayrıca tahılların fermentasyonu sonucu oluşan tarhana probiyotik özellikte bir besindir ve bağırsak florasını korur.


- Aminoasitler bağırsaklardan kolayca emilir ve vücuda yarar sağlar. Sindirilemeyen proteinler ise dışkıyla dışarı atılır ve vücut bu proteinlerden yararlanamaz. Tarhananın bileşimine yoğurt ve bitkilerden kaynaklanarak dahil olan laktik asit bakterileri, tarhanadaki proteinleri belli ölçülerde aminoasitlere ayırarak tarhanayı sindirimi kolay gıda şekline dönüştürür. Böylece aminoasitler tarhana ile vücuda hazır olarak girerler ve bağırsaklardan kolayca emilerek vücuda yarar sağlarlar..


- Enfeksiyonlara karşı koruyucu özelliği vardır.


- Probiyotik özelliğinden ötürü iyi bir antioksidan olup kansersavar bir çorbadır. Bu özelliğinden ötürü kolon kanserine karşı savaşan önemli bir besindir.


- Özellikle gribal enfeksiyonlarda pişirilen tarhananın içine bir çay kaşığı kadar zencefil (toz) ve bol nane eklenerek tüketilmesi hastalığın kolay atlatılması açısından oldukça yararlıdır.